Liken Planopilaris (LPP) nedir; saç derisindeki kıl köklerini etkileyerek zamanla saç kaybına yol açan nadir görülen inflamatuar bir hastalıktır. Saçköklerinde kalıcı hasara neden olur. Dökülen saçlar bir daha çıkmaz.
Bu nedenle klasik saç dökülmesi tedavileri çoğu zaman yeterli sonuç vermeyebilir.
Bununla birlikte hastalık kontrol altına alınıp takip edildiğinde, kaybedilmiş saçların geri kazandırılması için saç ekimi uygulanabilir.
LPP Sonrasında Saç Ekimi Mümkün mü? Uygunluk Şartları
Evet, ancak LPP teşhisi konmuş hastalar saç ekimi yaptırmayı düşündüklerinde özel bir değerlendirme sürecinden geçmelidir. LPP sonrası saç ekimi mümkün olsa da dikkatli bir planlama ve dermatolog onayı şarttır. Saç ekimi ancak şu koşullarda mümkündür:
1. Hastalık en az 1 yıl boyunca stabil olmalıdır. Hiçbir aktif iltihap belirtisi olmamalıdır.
2. Alıcı alan uygun olmalıdır. Aşırı skar dokusu bulunan bölgelerde kan akışı azalacağından greftlerin tutma oranı düşebilir.
3. Donör alan sağlıklı olmalıdır. Donör bölge, LPP belirtisi göstermemeli ve yeterli greft yoğunluğu ile kalitesine sahip olmalıdır. LPP hastalarına genellikle daha düşük yoğunluklu ekim yapılır. Bazı hastalara aşamalı ekim (staged) önerilmektedir.
Liken Planopilaris’te Saç Ekimi İçin Doğru Zamanlama
Liken Planopilaris (LPP) tanısı konmuş kişilerde saç ekimi planlaması hastalığın seyri dikkate alınarak yapılmalıdır. Saç ekimi hastalık en az 1 yıl boyunca stabil olduğu zaman en güvenli şekilde yapılabilir. Böylelikle hem greftlerin tutunma oranı artar hem de saçlı deride ek hasar riski azalır.
Aktif Dönemde Saç Ekimi
• Ekilen geftlerin sağlıklı şekilde tutunamaması
• Enflamasyonun yeniden başlaması,
• Yeni saç dökülmelerini tetikleyerek daha fazla skar dokusunun oluşmasına neden olabilir.
Saç ekimi planlaması öncesinde dermatologlarımız, dermatoskopik ve klinik muayene ile sizi ayrıntılı olarak değerlendirir. Gerekli görüldüğünde biyopsi yapılarak hastalığın aktif ya da pasif dönemde olup olmadığı kesinleştirilir.
LPP’nin Stabil Dönemde Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Teşhis birden fazla yöntemin birlikte değerlendirilmesiyle yapılmaktadır:
Klinik olarak:
• 12–24 ay saç kaybının artmaması
• Kaşıntı, yanma, batma olmaması
• Yeni saçsız alan oluşmaması
Dermoskopi bulguları:
• Perifoliküler kızarıklık yok
• Stabil saçsız alan paterni
Biyopsi:
• Aktif lenfositik inflamasyon yok
• Sadece sessiz fibrozis bulguları
LPP nin aktif olup olmadığı şüpheli olan hastalarda riskleri azaltmak için önce ‘test seansı’ yapılır. Az sayıda greft ile küçük bir alana saç ekimi uygulanır. Altı ay boyunca herhangi bir inflamasyon gözlemlenmezse tam saç ekimi gerçekleştirilebilir.
LPP Hastalarında Saç Ekimi Sırasında Karşılaşılabilecek Riskler
Diğer saç ekimi vakalarına göre bazı ek riskler bulunur:
• Skarlı bölgede greft tutunması nispeten düşük olabilir..
• Hastalık yeniden aktive olabilir.
• Yoğunluk beklentisi çok yüksek olmamalıdır.
• Yanlış planlama donör alanın zarar görmesine yol açabilir.
LPP Hastalarında Saç Ekimi Teknikleri
• FUE en az travma yarattığı için tercih edilir.
• Düşük yoğunlukla ekim yapılır.
• Greft tutmasını artırmak için özel solüsyonlar kullanılabilir.
• Operasyon öncesi kanlanma değerlendirilir.
• Ameliyat sonrası anti-inflamatuar bakım önerilir.
LPP Saç Ekiminin Başarı Oranı Nedir?
Doğru seçilmiş hastalarda, en az 1 yıllık stabil dönemde yapılan saç ekimi ile:
• Ekilen greftlerin tutunma oranında yükselme görülebilir.
• Kozmetik iyileşme çoğu hastada belirgindir.
• Uzun dönem başarı, hastalığın tekrar aktif olmamasına bağlıdır.
liniğimizde yürüttüğümüz bilimsel çalışmalarda, uzun süreli takip edilen hastalarımızda herhangi bir hastalık aktivasyonu görülmemiştir.
LPP hastalarında başarı sadece greft tutunması değil sonucun yıllarca korunması anlamına gelir.
Vücut kılları ve sakal kılı kullanılabilir mi?
Evet.
LPP hastalarında donör alanı yetersiz olan durumlarda dermatologlarımız sakal kılını tercih edebilir. Ancak bu işlem sakal bölgesinde hafif bir seyrelmeye neden olabilir. Bu nedenle sakal kılları genellikle çenenin alt kısmından alınır. Böylece dışarıdan bakıldığında fark edilmez.
Hastalık Tekrar Ederse Ekilen Saçlar Dökülür mü?
Evet.
LPP yeniden aktif olursa hem doğal saçlar hem de ekilen greftler zarar görebilir.
Bu nedenle:
• Düzenli dermatolojik takip
• Gerekirse idame tedavi
• Erken müdahale çok önemlidir.
LPP Hastaları Saç Ekimi Sonrası Ne Beklemeli?
İyi planlanmış ve uzman hekimlerle yapılan ekimlerde sonuçlar tatmin edici olmaktadır:
• Daha iyi kapatma ve dolgunluk, ancak yoğunluk AGA hastalarındaki kadar yüksek olmaz
• Bazen 2. seans gerekebilir
• Uzun dönem dermatolojik takip şarttır
Liken Planopilaris Saç Ekimi İçin Doğru Klinik Seçimi
LPP gibi skarlı alopesilerde her klinik yeterli tecrübeye sahip değildir. Tercih edeceğiniz klinikte şu özellikler olmalıdır:
• Dermatolog veya akredite saç cerrahı tarafından yönetilen ekip
• FUE/DHI gibi minimal travmatik teknikler
• LPP ve sikatrisyel alopesilerde kanıtlanmış başarı
• Özel greft koruma solüsyonları
• Uzun dönem takip programı
Bilimsel Deneyim ve Akademik Katkılar
Doc. Dr. Ekrem Civas ve Dr. Ümit Akpınar, cicatricial alopecia üzerine birçok bilimsel çalışmaya imza atmıştır.
Öne çıkan yayınlardan bazıları:
“Approach to Scalp Scars” – saçlı derideki skarların cerrahi yönetimi
“Innovations in Cicatricial Alopecia” – yeni teknikler ve cerrahi yaklaşımlar
Bu deneyim ile LPP gibi zorlu vakalarda bile kişiye özel, bilimsel temelli tedavi planları oluşturulmasını sağlar.
“Surgical Correction of Primary Cicatricial Alopecia: Experience with Nine Patients” – LPP dahil skarlı alopeside başarılı FUE ekimi sonuçları.
Liken Planopilaris (LPP) Nedir?
Liken Planopilaris, primer sikatrisyel (skarlı) alopesiler sınıfında yer alan, otoimmün kaynaklı kronik bir saç derisi hastalığıdır. Bu durumda bağışıklık sistemi saç köklerini yanlışlıkla hedef alarak:
• İltihaplanma
• Kızarıklık
• Kaşıntı ve yanma
• Fibrozis (skar oluşumu)
gibi reaksiyonlara yol açar. Sonuçta saç kökleri kalıcı şekilde hasar görür. LPP genellikle yamalar halinde oluşur ancak daha geniş alanları içerebilir. Yüz ve vücut kılları etkilenebilir.
Hastalık aktif ve pasif dönemler ile seyreder. Etkilenen bölgelerde saç kökleri zamanla skar dokusuyla yer değiştirir ve doğal saç çıkışı imkânsız hâle gelir.
LPP Belirtileri Nelerdir?
Erken belirtilerden bazıları:
• Saç derisinde kızarıklık, hassasiyet ve tahriş
• Kaşıntı, yanma veya batma
• Kepeklenme veya pul pul dökülme
• Tutamlar hâlinde dökülme
• Parlak, iz görünümü veren skarlı saçsız alanlar
Dermatologlar, tanı için:
• Klinik muayene
• Dermatoskopi
• Gerekirse biyopsi
yapabilir. LPP tanısında en güvenilir yöntem biyopsidir.
