Regeneratif tedaviler – Doç.Dr. Ekrem Civas – Ankara

REGENERATİF TEDAVİLER

Regenaratif tedavi, uygulamalarının başında kök hücre tedavileri yer alır. Rejeneratif tıp; vücudun yaşlanan hücreleri, dokuları ve organları onarmasına veya yenilemesine izin veren yenilikçi tedavileri kapsar. Deri, diğer organlara göre kolay erişilebilirliği nedeniyle rejeneratif tedavilerin uygulanması açısından daha kolay bir organdır. Otolog kök hücre, yağ kök hücreler ve plazmadan zengin kök hücre (PRP) şu anki yöntemler arasında yer alır. Rejeneratif tedaviler ile antiaging uygulamaları yara izlerinin azaltılmasında ve saç dökülmesi tedavilerinde kullanılır.

Bu tedaviler arasında yer alan kök hücre tedavisi ve trombositten zengin plazma (PRP) tedavisi; yara izlerinin görünümünün hafiflemesinde, yaşlanma etkilerinin azaltılmasında ve alopesi hastalığının tedavisinde etkilidir.

Gerçekten Rejeneratif Tıp mı Yapıyoruz?

Son yıllarda rejeneratif tıp alanında kök hücre, PRP, büyüme faktörleri, eksozomlar ve NAD gibi farklı yaklaşımlar gündeme gelmektedir. Ancak bir uygulamanın “rejeneratif” olarak adlandırılması, yalnızca kullanılan ürün veya yöntemin adına göre değerlendirilmemelidir.

Rejeneratif tedaviler değerlendirilirken; hücresel düzeyde nasıl etki gösterdiği, kullanılan ürünün özellikleri, bilimsel kanıtları ve güvenliği birlikte ele alınmalıdır.

Bu nedenle rejeneratif tıp yaklaşımında temel amaç; yalnızca popüler bir uygulamayı tercih etmek değil, biyolojik mekanizmayı, bilimsel kanıtları ve hastaya uygunluğu birlikte değerlendirmektir.

Rejeneratif tıp; tek başına kök hücre, PRP, eksozom veya benzeri uygulamalardan ibaret değildir. Her yöntemin etkinliği, güvenliği ve hangi hastalarda kullanılabileceği mevcut bilimsel veriler doğrultusunda değerlendirilmelidir.

Kök hücre tedavilerinde; uzmanlaşmış yetişkin hücrelerin farklılaşması ile oluşan progenitör hücreler, multipotent kök hücreler ve indüklenmiş pluripotent kök hücreler (iPSC’ler) kullanılır.

Multipotent Kök Hücreler;  kemik iliği, göbek kordonu, yağ dokusu, dermis veya kıl folikülü çıkıntısından elde edilir. Bu kaynaklardan elde edilen kök hücreler, öncelikle vücut dışında işlenir ve alıcı bölgeye yeniden verilirler.

Yağ dokusundan üretilen kök hücreler cilt yenilenmesinin yanısıra hacmi korumaya yardımcı olur. Orta yüz şekillendirme, dudak hacimlendirme, yüz gençleştirme, yüz bölgesinde görülen yara izleri, lipodistrofi, penis büyütme ve vajina şekillendirme gibi amaçlar için kullanılır.

Deri diğer bir otolog kök hücre kaynağıdır. Dermal fibroblastların da multipotent potansiyeline sahip olduğu bilinmektedir. Bu dermal fibroblastlar, punch biyopsi kullanılarak cildin bir bölgesinden alındıktan sonra, çeşitli işlemlerden geçer ve cildin istenen başka bir bölgesine yeniden enjekte edilir. Otolog insan fibroblastları, kırışıklıkların ve akne izlerinin tedavisinde etkilidir.

Yetişkinlerde saç kökleri, epitel ve melanositik kök hücreler açısından zengin bir bölge olan Bulge olarak bilinen bir alan içerir. Bulge kök hücreler, intefroliküler epidermisi, saç folikülü yapılarını ve yağ bezlerini çoğaltma yeteneğine sahiptir.

Kök hücreler; erkek androgenetik alopesi tedavisinde ve kadın tipi saç dökülmesinde kullanılır. Bulge kök hücrelerinden elde edilen melanositik kök hücreler saç beyazlaması ve vitiligo tedavisinde kullanılmaktadır.

Rejeneratif tedaviler, cilt ve diğer dokuların yenilenme ve onarım süreçlerinin desteklenmesine yönelik araştırmaların önemli bir alanını oluşturmaktadır.