Saç ekimi günümüzde saç dökülmesi yaşayan pek çok kişinin en çok tercih ettiği estetik uygulamalardan biri haline gelmiştir. Yıllar içinde gelişen teknikler ve artan tıbbi bilgi sayesinde saç ekimi daha doğal, kalıcı ve güvenli sonuçlar sunan bir uygulamadır.
Unutulmuş Bir Öncü: Dr. Menahem Hodara ve 1897’deki İlk Saç Ekimi
Saç ekimi tarihinin kökenleri düşünüldüğünden daha eskidir. 1897 yılında Dr. Menahem Hodara (1869–1926), Osmanlı döneminde İstanbul’da görev yapmış ve uluslararası alanda tanınan bir dermatolog olarak modern saç ekiminin ilk adımlarını atmıştır.
Dr. Hodara dermatoloji alanında birçok yenilikçi çalışmaya imza atmıştır:
- Akne komedonlarının bakteriyel nedenlerini tanımlamak.
- Dermatolojide “Dr. Hodara hastalığı” olarak bilinen özel bir trichorrhexis nodosa tipini tanımlamak.
- Gliserin jelin dermatolojik uygulamalarda kullanımına katkı sağlamak.
1897’deki Saç Ekimi Deneyi
Dr. Hodara’nın en dikkat çekici çalışması favus nedeniyle (saçlı deri mantar hastalığı) saçsız kalan skarlı bölgelere sağlam saç köklerini implant etmesidir. O dönemde bu yöntem saç ekiminin teorik temellerini atan son derece yenilikçi bir yaklaşımdı.
Bu çalışma modern saç ekiminin İstanbul’da başladığını göstermesi açısından da tarihsel önem taşır.
Saç Ekiminin Bilimsel Temelleri ve Punch Greft Dönemi
Saç transplantasyonuna ait ilk cerrahi fikirler 1822’de Johann Friedrich Dieffenbach tarafından dile getirilmiş olmasına rağmen modern anlamda bilimsel çalışmalar 20. yüzyılın başlarında hız kazanmıştır.
Dr. Shoji Okuda ve Punch Greft Tekniği (1939)
1939 yılında Japon dermatolog Dr. Shoji Okuda saç ekiminde kişinin kendi saç köklerinin kullanılmasını bilimsel olarak tanımlamıştır. Çalışmalarında, 2–3,5 mm kalınlığındaki punch aletlerinin saç köklerini daha iyi koruduğunu göstermiştir.
Dr. Okuda;
- Saç, kaş, bıyık ve pubik kıl transplantasyonları yapmış.
- Klinik ve histolojik verilerle tekniğini desteklemiş.
- Çalışmalarını 5 bilimsel makale halinde yayımlamıştır.
Ancak II. Dünya Savaşı ve çeviri eksiliği nedeniyle bu çalışmalar uzun süre batı dünyasında fark edilmemiştir.
Modern Saç Cerrahisinin Doğuşu: Dr. Norman Orentreich (1959)
Modern saç ekiminin başlangıcı 1959 yılında Dr. Norman Orentreich’in geliştirdiği makrograft tekniği ile kabul edilir. Dr. Orentreich ekilen saçların alındığı bölgenin özelliklerini koruduğu donör dominansı prensibini de ortaya koymuştur.
Donör Dominansı Prensibi
- Nakledilen saçlar alındıkları bölgenin genetik özelliklerini korur.
- Androjenetik dökülmeye dirençli saçlar yeni bölgede de kalıcıdır.
- Başka kişilerden alınan saçlar (hetero-greftler) başarısız olur.
Bu dönemde 4–5 mm’lik büyük punch greftler kullanılmış, ancak zamanla “bebek saçı” görünümü estetik açıdan sorun yaratmıştır.
Daha Doğal Sonuçlar: Mini ve Mikro Greftler (1980’ler)
1980’li yıllarda saç cerrahisinde önemli bir adım atılmıştır,
- 1–2 kıl içeren mikro greftler saç çizgisinde kullanılmış.
- Daha büyük greftler orta ve arka bölgelere yerleştirilmiştir.
- Saç çizgisi daha doğal hale gelmiştir
Böylelikle modern tekniklerin önü açılmıştır.
1990’lar: Foliküler Ünite Transplantasyonu (FUT)
1990’lı yıllar saç ekiminde modern çağın başlangıcı olarak kabul edilmektedir. Terry Headington’un tanımladığı foliküler ünite kavramı (1–4 kıl içeren doğal saç grupları), FUT tekniğinin temelini oluşturmuştur.
FUT Tekniği
- Donör alandan şerit doku alınır.
- Mikroskop altında foliküler ünitelere ayrılır.
- Daha doğal ve yoğun sonuçlar elde edilir.
2000’li yılların başında FUT saç ekimi işlemi altın standart olarak kabul edilmiştir.
2000’ler ve Sonrası: Foliküler Ünite Ekstraksiyonu (FUE)
2000’li yıllarda geliştirilen FUE tekniği saç cerrahisinde devrim niteliğinde bir yenilik olarak öne çıkmıştır.
- Greftler tek tek punch ile alınır.
- Dikişsiz ve izsiz bir yöntemdir.
- İyileşme süresi daha kısadır.
İlk dönemlerde eleştirilen FUE motorize ve robotik sistemlerin gelişmesiyle günümüzde en çok tercih edilen yöntem haline gelmiştir.
Alternatif Yöntemler: Lazer ve Skalp Redüksiyonu
1990’larda denenen lazerle saç ekimi ve skalp redüksiyonu yöntemleri:
- Doğal sonuçlar vermemesi
- Yüksek iz riski
Nedeniyle günümüzde nadiren uygulanmaktadır.
Saç Cerrahisinin Öncüleri
Modern saç ekiminin gelişiminde birçok öncü isim önemli rol oynamıştır.
- Norman Orentreich – Modern saç cerrahisinin kurucusu
- Shoji Okuda – Punch greft tekniğinin öncüsü
- O’Tar Norwood – İlk saç transplantasyonu kitabı
- Walter Unger, Bluford Stough, Jay Barnett, Tom Alt – Tekniklerin geliştirilmesi
1993’te kurulan Uluslararası Saç Restorasyon Cerrahisi Derneği (ISHRS);
- Bilimsel standartları belirlemiş,
- Eğitim ve araştırmayı teşvik etmiş,
- Dünya genelinde saç cerrahisinin gelişimine yön vermiştir.
